We zijn nu meer dan een maand op weg. We hebben heel veel gezien en vele zeemijlen afgelegd. Soms is er tijd te kort om alle indrukken te verwerken. We gaan nu een paar dagen niet varen. Dat is vast gek, gaan we de wijdsheid van de zee en de rust missen? Vast! Ik merk het nu al. We zijn nu een paar dagen in Riga. Simon is vanmorgen vertrokken om de kinderen op te halen. Het is nu ineens heel stil aan boord. Gek is dat, je raakt toch aan elkaar gewend door 24/7 bijelkaar te zijn. Het voelt ineens n beetje leeg. Ik wilde van alles en nog wat gaan doen, lekker de stad in, shoppen, maar kom niet verder dan het fietsen door parken. De stad is druk, de drukste tot nu toe. Wel erg mooi, fantastische architectuur, maar ook overweldigend. Hier is constant lawaai…
Doordat je dagen lang op zee bent ga je anders kijken. Je ziet soms tijden niets, maar ieder klein ding valt dan wel op. Een schip op 2 mijl afstand, een visnetvlaggetje, ruziende sterns, een rode helm die voorbijkomt, en ja echt waar, het was even schrikken..maar zelfs een gevilde zeehond.. brr.. Hier in de stad moet je je weer gaan afsluiten. Je kan niet alles uitgebreid toelaten, dan wordt je moe. Raar is wel dat je meer ziet, de mens en de gemoedstoestand waarin die mens zich bevindt. Twee friemelende tieners op een bankje in het park, op een ander bankje twee zwervers op leeftijd, man en vrouw, net zo verliefd, maar dan zonder tanden.. Vrouwen op gigahoge hakken, graatmager in minijurk naast man in pak, zijn eigen vrouw? Mmm denkt t niet.. Studenten met schildersezels, man met tienerdochter, doet zijn best. Designerstel laat krampachtig ditodochter van 6 in electrisch autootje rijden, te dikke vrouw met ditozoon kopen n ijsje. Ik ga op zoek naar het chocoladecafe.
Via een drietal fantastische parken, het Kronfaldapark, Esplanade en Vermanes darzs waaraan de universiteit van Riga ligt kom ik bij Marijas Iela. Op nr 13 is een binnenplaats, hier moet ik zijn. Ik beland in de voorbereidingen van een modeshow.
Het chocoladecafe ‘Emilia Gustava Sokolade’ bevindt zich achter het podium. Goeie plek voor de modelletjes! Ik heb ergens gelezen dat je je eigen chocolade kan maken en vraag of dit mogelijk is. Helaas, dit is niet meer mogelijk, alleen met groepen en op afspraak. Kopen kan gelukkig nog wel, dus dat maar gedaan..
Inmiddels alweer 2 dagen geleden zijn we na een hele dag zeilen en deels ook weer motorzeilen in Riga aangekomen. Doordat de wind er niet is of uit de verkeerde hoek komt en we ook nu weer de wind pal tegen hebben, worden de tochtjes meestal langer dan we geplanned hebben. Maar ja, je kan veel regelen, behalve het weer..
Onderweg hebben we een pannetje Borsjt gemaakt. Zure bietensoep. Het enige wat een beetje stevig genoeg is om op een wiebelende boot op te warmen. We hebben in de supermarkt gezocht naar kant en klaar blikvoer, maar dat is hier niet te vinden. Ze hebben hier alleen potjes met allerlei vreemd uitziende soepjes.. Maar goed, in combinatie met een lekker stukje zuur brood heb je dus weer een voortreffelijke bootmaaltijd!
S avonds toch maar even de stad in gegaan voor een aanvullende maaltijd. Om 22 uur zaten we bij de italiaan aan de pizza, salade en rose. Geen Letse .. In bier zijn ze hier wel goed, maar van wijnmaken snappen ze helemaal niks..
Bij het bezoeken van de Opera in Saarema valt het ons op, de enorme toeschietelijkheid van de inwoners van Saarema. Tijdens de pauzes worden we gastvrij en vriendelijk aangesproken door mensen, die willen weten welke taal we spreken, wat we van Saaremaa en Estland vinden en of we speciaal voor de Operadagen gekomen zijn. We zijn niet aangesproken door intellectuelen die de buitenlandse talen (Engels, Duits) goed beheersen, maar door gewone inwoners die hun angsten overwinnen om hun nieuwsgierigheid te beantwoorden.
Ook de havenmeester is heel vriendelijk, dienstverlenend, geeft adviezen, regelt een auto, drijft de spot met van alles en vertelt persoonlijke dingen. Zo maar! In de VVV gids van het eiland hebben we het al gelezen, maar het is toch anders om het ook zo te ervaren, dit zegt men over zichzelf:
“They are said to be wise-cracking chatterboxes you’ll never get a straight word out of”.
Opvallend is hoe hier gedacht wordt over de zomer en de winter. Wij geven aan wel wat moe te zijn, soms, van de vele dagen op zee, de Esten roepen dan dat vermoeidheid iets is om pas in de winter aan toe te geven, dan mag je slapen, in de zomer moet je leven zo lang het licht is!
Van Saarema gaan we op weg naar Riga (Letland), we maken halverwege in de Bocht van Riga een tussenstop op het eiland Ruhnu (Estland net als Saaremaa). Ruhnu is een klein eiland, ongeveer 7 km lang en 5 km breed, er leven 63 permanente bewoners, die een deel van het jaar (de winter) geheel afgesloten zijn van de buitenwereld. Op het eiland Ruhnu vaart geen gewone regelmatige veerdienst, maar ze hebben wel een mooie jachthaven.
Net als op veel plaatsen langs de kust in het voormalige Oostblok, Polen, maar ook in de Baltische Staten, zijn veel haven voorzieningen aangelegd met financiële steun van de EU. Hier en daar is dat al wat langer geleden, dan zien we ook hoe daar mee om wordt gegaan. De giften worden in dankbaarheid aanvaardt en geëxploiteerd, maar niet onderhouden (Łeba). Dus de economische levensduur is niet zo groot, ondanks het verval gaat de operatie door, maar zonder onderhoud of vernieuwing. We hebben al veel sanitaire voorzieningen gezien die niet meer voldoen aan de eisen van vandaag, ook in grote steden zoals Gdansk. Op Ruhnu is alles 3 jaar geleden aangelegd. Dus helemaal perfect in orde, de haven heeft (zoals overal in het Oostblok) gratis WIFI Internet en deze keer ook een Sauna.
We maken een tocht over het eiland op onze fietsen, dan blijkt het bijzondere karakter al snel aan de verkeersborden en dergelijke, verder valt op dat iedereen in het bezit is van een 4 x 4 (gewone auto’s vrijwel niet gezien), in verschillende staten van verval, van nieuw tot bij elkaar gehouden met ijzerdraad.
Op het eiland is alles wel aanwezig, maar voor veel gewone dingen moet even wat ‘geregeld’ worden. Veel mensen hebben dubbelfuncties om alle ambtelijke en dienstverlenende taken te kunnen verdelen onder zo weinig mensen.
De havenmeester kan wel Diesel regelen, we willen 20 L, dat kan tegen de prijs van 2009, want toen ingekocht zegt de havenmeester. We krijgen het over een uur, hij zet het op de steiger. Ik voel al aan dat dit nog niet zomaar zo zal gaan, want afrekenen, dat doen we wel bij aflevering zegt ie, we houden er wat vrijheid in…. Iedere keer als we hem zien roept hij, ‘Diesel Yes, will be there soon!’; als hij zijn kantoor sluit, als hij een biertje drinkt in de zon, als hij met vrienden (relaties van de president van Estland!) aan de BBQ is, als hij uit de Sauna komt, als hij gezwommen heeft in de jachthaven (will do tomorrow 6 clock, now free). We roepen dat we niet weggaan voor 8.00 en om 9.00 komt ie het vaatje brengen (office allways open at 8.00, Diesel will be there then)….
Bij het inchecken vragen we of er winkels of een cafe zijn op het eiland. Het restaurant aan de haven gaat zo open, zegt hij, en ja hoor, om 19.00 komt er leven in de brouwerij en gaan veel mensen uit de haven wat eten of drinken in het cafe. Wij drinken na onze avond fietstocht nog een biertje en informeren dan naar de openingstijden, voor de terugweg, vragen of ze de dagen van de week op het bord met openingstijden bij de deur willen vertalen. Er wordt iemand bij geroepen. Ze willen wel vertalen, maar dat heeft geen nut. Ze gaan namelijk alleen open als ze zin hebben en van de havenmeester hebben gehoord dat er voldoende ‘yachties’ zijn om open te gaan…
Eigenzinnig volkje, hier op het eiland. Prachtige authentieke gebouwen, mooie sfeer, alsof je in de vorige eeuw bent, een prachtige natuur met veel diversiteit; moeras, bos, duinen, strand en een waddenachtige kuststrook. Het bijzondere karakter van deze afgesloten gemeenschap en de mooie natuur maken het de moeite waard om het eiland te bezoeken!
Uit onze rondtour over het eiland hebben we nog 2 kleine filmpjes.
Tijdens onze rondtour hebben we in de bossen in het westen van Saaremaa de bronnen van Odalätsi bezocht, heel indrukwekkend, omdat je de bron die de rivier voedt kunt zien borrellen. Een zichtbare waterbron dus, ook het in kader van de natuureducatie heel leuk.
Een van de andere bekendste toeristische trekpleisters op het eiland zijn de Kaali Meteoriet Kraters, een krater die is achtergebleven na een meteorietinslag, ver voor de start van onze jaartelling. In de grootste krater is een meer ontstaan. In vroeger tijden speelde de krater een rol in locale mytische verhalen. Er is een informatiecentrum.
Na al die verschillende landen, met hun eigen munten en dus voor ons iedere keer omrekenenen wat de bedragen zijn in euro’s, zijn we nu in Estland. Estland is van de Baltische staten het land wat het meest verwesterd is. In de supermarkt liggen veel Europese producten, ook de nederlandse zijn volop aanwezig, zoals de hollandse tomaat, de paprika en doperwtjes uit blik. De producten zijn dubbel geprijsd, enerzijds vind je hierop de Estse Kroon en daarnaast staat vaak het bedrag in euro’s (voor ons wel makkelijk). De euro wordt hier in januari 2011 ingevoerd.
Vanavond hadden we zin om een avondje op de boot te zijn en zelf te koken. In de megasupermarkt Rimi hebben we boodschappen gedaan. Ze hebben er sugarsnaps en rucola sla. Lekker, daar hebben we zin in, in combinatie met pasta en een kippebout.
Tijdens het bereiden vind ik de sugarsnaps wel een beetje groot. Het blijken peultjes met daarin doperwtjes te zijn. Dus dan maar doppen. Geeft niet, doperwtjes vinden we allebei lekker. Na het doppen van het derde boontje schrik ik me een hoedje. Er komen ineens allemaal beestjes uit de boontjes. De sugarsnaps blijken te zijn gevuld met rupsen! Iek.. mijn favoriete dier…. brrr… dit hoeft voor mij niet, dus de boontjes gaan in de prullenbak.
Dan maar aan de slag met de sla. Een mooi bakje met diverse soorten sla gesorteerd. Lekker als voorgerecht onder de gerookte vis. De vis blijkt na uitpakken wel erg vissig te ruiken. Niet helemaal Simon zijn ding (vis die je ruikt wordt je niet ziek van maar smaakt wel vies), dus weg ook de vis. Na een paar happen van de sla te hebben genomen blijkt deze niet te zijn gewassen, het zand kraakt ons tussen de kiezen. Tja, we zijn dan misschien ook wel een beetje verwend met onze voorgewassen sla van de AH..
Uiteindelijk eten we alleen de kip met wat pasta…
Qua cultuur en natuur is Estland prachtig, maar wat betreft het eten uit de supermarkt, nog niet helemaal EU rijp wat mij betreft…
Na het ontbijt op onze fietsjes, wat zijn we daar toch blij mee, de stad in. We voelen al snel een band met thuis. Overal waar we kijken komen we koeien tegen! In het kader van de Koeienparade, voor het eerst gehouden in 1998 te Zurich (Zwitsterland) is hier in 2002 een koeiententoonstelling gehouden. Prominente Letse kunstenaars is gevraagd iets met de koeien te doen.
Verder valt het ons op dat de stad veel mooie en goed onderhouden panden aan brede lanen met bomen bevat. In de vele parken staan talloze sculpturen.
De haven is in vergelijking met de stad wat sober. Alles is echter wel aanwezig. Het aanleggen gaat hier met hekboeien. Dit zijn wij nog niet helemaal gewend… het oppikken van de boei kost ons onze pikhaak.. Bij navraag bij de havenmeester waaraan we met handen en voeten duidelijk maken dat we op zoek zijn naar een watersportwinkel blijkt deze niet aanwezig te zijn.
De plaats voor de jachten is achterin de haven, vanuit hier heb je een mooi uitzicht op de visserschepen.
We hebben deze keer een haven die niet aan een drukke promenade ligt. Vandaag hoeven we een keertje niet uit te leggen dat we geen russen zijn en kunnen we de dag afsluiten met barbecuen op de kade.
Vandaag vertrekken we vanuit Liepaja naar Ventspils.
De vriendelijke jonge (14 jarige) havenmeester gooit onze trossen los en zwaait ons uit. Er staat een lekker windje en we kunnen vandaag eindelijk een heel stuk zeilen.
Helemaal leuk! Hoewel… de zee is erg onstuimig en mn maag begint een beetje raar te draaien. Laat op de avond komen we in Ventspils aan. Het was weer een behoorlijke tocht. Onze reis bevat toch iets meer vaarmijlen dan we hadden gedacht en dat breekt ons nu wel een beetje op. Morgen maar even relaxen en onze verdere planning herzien..
We hebben inmiddels aardig wat badplaatsen en zeehavens gezien, het wordt dus tijd voor wat anders. Daarom hebben we een auto gehuurd om daarmee weg van de drukte het platteland en de natuur van Litouwen te gaan bekijken.
We besluiten om een tocht te gaan maken langs het ‘Kurische Haf’ naar de Nemunas Delta, het stroomlandschap van de grootste rivier van Litouwen en een prachtig nationaal park.
Vlak bij de haven in Kleipeda, langs de kade naar de overkant van de straat ligt het oude centrum van Kleipeda. Hier is dagelijks een grote markt met allerlei nijverheidsproducten, zoals houtsnijwerk, aardewerk en geweefde doeken. Op het centrale plein is vaak iets met volksmuziek. Wij vinden het heel traditioneel maar voor ons niet zo interessant. Litouwen is bekend om zijn handwerk, muziek en culturele aspecten. Er is op dit gebied hier veel te beleven, Kleipeda is een levendige en bruisende stad waar heel veel te doen en te zien is.
In dit oude deel van de stad vindt je ook een supermarkt, diverse banken en heel veel horecagelegenheden. Litouwen heeft in een keer een enorme inhaalslag gemaakt, een modernisering van de samenleving. Een gevolg is dat alle winkels geconcentreerd zijn in hele grote winkelcentra. Daardoor zijn de oude centra wat arm geworden aan winkels, wij vinden het persoonlijk erg jammer. Het winkelcentrum dat wij hebben bezocht, Akropolis, sloeg werkelijk alles dat wij eerder hebben gezien, nog nooit zoveel grote, mooie en moderne winkels bij elkaar gezien, dat dan weer wel.
Links in het oude centrum vindt je ook een aantal autoverhuurbedrijven, wij hebben een auto gehuurd bij Avis en zijn heel goed geholpen door Bartas, hij heeft veel meer voor ons gedaan dan het afhandelen van de autohuur (toeristische informatie, internet), heel prettig.
De wegen in Litouwen zijn over het algemeen vrij goed, maar zitten hier en daar ook vol met gaten. De wegen in de natuurgebieden zijn vaak half verhard, met steentjes, zoals dat ook wel gebruikelijk is in Zweden en Finland. Voorzichtig rijden dus, vooral bij het passeren van een tegenligger voldoende afstand houden om steenslag te voorkomen. De meeste mensen rijden beheerst, soms heel voorzichtig, maar er zitten ook types tussen die onverantwoord hard rijden.
Litouwen is een mix tussen de restanten uit het communistische tijdperk, nieuwe ontwikkelingen en traditionele elementen. We zien de bekende vervallen oude communistische hoogbouw waarin veel mensen wonen, maar ook veel bijna nieuwe vrijstaande landhuizen en traditionele boerderijen.
Het sterft hier van de ooievaars. In het deel van Litouwen dat wij gisteren hebben doorkruist, ongeveer 300 km hebben we er vele tientallen gezien. Ze voelen zicht niet bedreigd, komen soms heel dichtbij en laten zich goed bekijken.
De Nemunas Delta is een prachtig stroomgebied van een rivier met prachtige bossen (Kintai) en mooie verstilde plekejes.
Er komen in dit gebied enorm veel verschillende soorten vogels voor en het gebied is in het voorjaar en de herfst heel belangrijk in de vogeltrek. Op het uiterste punt in het “Kurische Haf’, de Ventés Ragas zit een belangrijk vogelstudiepunt.
Hier worden als sinds 1929 grote aantallen vogels van merktekens voorzien zodat het gedrag bestudeerd kunnen worden. Sinds de oprichting zijn 2 miljoen ringetjes aangebracht. Op de kaap is een museum. De vogels worden gevangen met enorme grote vang installaties, als ze in bedrijf zijn voorzien van netten. Interessant om te gaan kijken.
Onderweg passeren we het hele kleine plaatsje Minija, een heel klein dorpje aan de rivier. We zien dat aan de overkant een restaurant zit en hebben wel zin in wat dus zoeken de veerpont, kunnen we niet vinden, wel liggen er heel veel andere schepen en bootjes.
Als Chantal vraagt aan iemand hoe ze aan de overkant moet komen krijgt ze het advies om te zwemmen, want 25 km omlopen is ook zo wat….
Vervolgens krijgen we een roeiboot te leen aangeboden, voor 5 Lita mogen we de boot een uurtje lenen om aan de overkant wat te gaan eten.
Łeba is een bruisende badplaats met tienduizenden bezoekers op straat. Een hele schok als je net van zee komt. Honderden restaurants, fast-food, souvenirs, muziek makende Peru indianen, piratenschepen, schepen met sportvissers, ribs met 1200 pk die met bezoekers rondracen, kortom een gekkenhuis. De beste eetgelegenheden zijn vlak bij de jachthaven, in de straat bij het verlaten van het terrein.
In tegenstelling tot in Świnoujście spreekt men hier nauwelijks Engels of Duits. Het is hier erg toeristisch, maar gericht op de Polen zelf. Polen uit de streken wat verder van de kust komen hier met speciale treinen vol naar toe om hun vakantie (juli) hier door te brengen. Veel jongeren, discotheken, schaarsgeklede dames op landrovers met dreunende house ter promotie, veel te zien, onze badplaatsen verbleken in vergelijking tot dit circus. Heel leuk om één dag mee te maken.
Łeba is ook bekend vanwege de stuivende duinen. Duinen van wel 40 m hoog die zich jaarlijks met 10 m oostwaarts verplaatsen. Hele bossen (vroeger ook dorpen) worden opgeslokt.
De duinen liggen in het nationale “Park Narodowy”. Ze liggen op ongeveer 8.5 km van het dorp zelf. Ongeveer 3 km na het dorp kom je in Rabka, de opening van het park, met o.a. musea en electrische treintjes naar de duinen. Wij gaan op de fiets, veel Polen gaan lopen. Dat lijkt ons gezien de 30 graden een hele onderneming. Onderweg passeren we een voormalige raketbasis met museum (niet zo interessant).
Aan het einde van de weg is het nog 300 m lopen naar de duinen en nog 800 m verder naar het strand.
De stranden hier zijn breed, maar niet zo breed dat het te ver lopen is naar het water. Het water is ongeveer 21 graden, beetje koud, maar na gewenning gaat het wel. Het is veel minder zout, dat merk je, niet hinderlijk voor de ogen. Kwallen, krabben en schelpen hebben wij hier niet gezien. Het heeft wel wat dat Poolse strand! Het weertype dat wij nu hebben komt vaker voor, het wordt gekenmerkt door een hoge drukgebied boven Rusland dat soms lang blijft hangen. Weinig wind uit Oostelijke richtingen, blauwe lucht, geen neerslag en hoge temperaturen.
Gisteren en vandaag hebben we Świnoujście bekeken. Heel anders Polen. Gezellig, wat chaotischer dan Duitsland, minder regels, iedereen lijkt vrij te bewegen, de mensen zijn heel divers. Flaneren in zwembroek op slippers op de boulevard, maar ook in DG met veel goud, alles kan zo lijkt het.
De jachthaven ligt in een oud havencomplex, er staan veel oude en deels verwaarloosde gebouwen. Afmeren met de punt aan de kade, achter aan een hekboei. Hebben we niet eerder gedaan, werkt makkelijk. Beste is om eerst de boei op te pikken en lijn door te halen, aan stuurman te geven en dan pas voor af te meren.
De voorzieningen zijn heel royaal opgezet, groot en veel. Grappig dat dan ieder douche anders is, zonder slang, zonder kraan, zonder gordijn, maar in ieder geval alle 12 anders, 6 zijn echt te gebruiken. Maar die doen het dan ook heel goed. Er zijn hier aan de haven diverse eetgelegenheden en winkeltjes. Voor mensen die internet fijn vinden (om toeristische info te zoeken, of om je blog bij te houden…..). De haven heeft gratis Wifi en het werkt snel. Wij liggen wel vooraan, bij het havenkantoor. Dat helpt vermoedelijk.
De stad is verspreid over 3 (schier) eilanden. Het centrum, de boulevard, het strand en de ‘kuur’ omgeving en park liggen op het eiland waarop wij zijn. Tussen de eilanden gaan gratis veerponten. Er zijn in de omgeving veel natuurgebieden, wij hebben er geen tijd meer voor. We hebben vooral de stad bekeken, het strand, de boulevard en het kuurgedeelte inclusief park. In het park liggen een aantal oude militaire forten uit de 19e eeuw, soms voorzien van uitkijktorens uit de koude oorlogperiode.
De Swine rivier is een drukke vaarverbinding naar de grote havenstad Stettin, er vinden veel havenactiviteiten plaats, waar je heel dicht bij kunt komen. Veel overslag, veerboten, loodsactiviteiten, sleepboten en marine.
Rond de boulevard is het een drukte van belang. Heel veel eettentjes (aanrader!), souvenirs, straatacts, barnsteensierraden, teveel om op te noemen. Leuk om rond te lopen. Een mooi druk strand met veel vertier.
De villa’s in de kuurwijk zitten vol met appartementen die gehuurd worden door badgasten. Mooi qua architectuur.
Rondje Oostzee met de Calenture! 
